Noorden moet één provincie zijn

De drie noordelijke provincies moeten serieus werk maken van zeer nauwe samenwerking met als einddoel een bestuurlijke fusie. De drie provincies dreigen anders in het politiek-bestuurlijke geweld dat aanstaande is de boot te missen. Samenwerking maakt de provincies qua inwoneraantal relevant. Dat zorgt voor meer slagkracht en dus meer en beter resultaat voor hun inwoners. Er is een aantal bestuurlijke ontwikkelingen gaande waar de noordelijke bestuurders zeer alert op moeten zijn en conclusies uit moeten trekken.

Ten eerste de ontwikkelingen rondom het recent overeengekomen bestuursakkoord tussen het Interprovinciaal Overleg (IPO) en het Rijk. Direct nadat de Commissaris van de Koningin van Zuid-Holland als voorzitter van het IPO het akkoord sloot met het Rijk stelden de provincies Noord-Holland, Flevoland en Friesland dat zij niet instemmen met het akkoord. Wat is de handtekening van de IPO-voorzitter nu nog waard?
Een bestuurscrisis in het samenwerkingsorgaan dreigt. Voor de noordelijke provincies is dit niet wenselijk. Het IPO komt op voor het gezamenlijk belang. Als dit overleg omvalt of ernstig verzwakt moet belangenbehartiging op een andere wijze worden georganiseerd. Het Noorden dat dan spreekt met één mond is wel zo effectief.

Ten tweede dreigt de provincie Noord-Holland haar deelname aan het IPO op te zeggen als de effectiviteit van IPO als belangenbehartiger niet verbetert. Dit dreigement zet de samenwerking onder druk en kan ervoor zorgen dat het bestuursbureau van het IPO eerder zal luisteren naar de belangen van Noord-Holland om deze provincie binnenboord te houden. Dit is voor het Noorden onwenselijk. En ten derde komt minister Donner (Binnenlandse Zaken) binnenkort met een brief waarin hij uiteenzet hoe hij bestuurlijk met de Randstad wil omgaan.

In het regeerakkoord is afgesproken dat het kabinet met een voorstel komt tot opschaling van het provinciaal bestuur in de Randstad (Noord-Holland, Zuid-Holland, Utrecht en Flevoland). Een sterkere en minder versnipperde bestuurlijke organisatie in de Randstad is het doel. Dit betekent dat er een overheidslaag komt die op een krachtige en effectieve wijze het belang van de Randstedelingen kan en zal verdedigen richting het Rijk. Dit betekent dat de andere provincies in Nederland individueel zwakker staan ten opzichte van de Randstad-provincie(s). Voor de Noord-Nederlanders is dit onwenselijk. Intensieve samenwerking van de noordelijke provincies biedt een krachtig tegengeluid. Het Noorden werkt al samen in het Samenwerkingsverband Noord Nederland (SNN). Deze samenwerking moet worden geïntensiveerd en er moet een uitgesproken agenda worden opgesteld waarin vergaande samenwerking het doel moet zijn.

Nu nog spreekt soms het SNN in Den Haag, maar vaker nog individuele bestuurders die opkomen voor hun provincie. Het Noorden moet in denken, handelen en besturen een eenheid worden om zo optimaal en effectief de belangen van de inwoners in Noord Nederland te behartigen. Blijf niet als drie bange konijnen in de koplamp van de auto kijken, maar onderneem gezamenlijk actie.

Roderik Potjer
Adviseur